Blog
Yazar
İlhan
Kategori
PLC
Tarih
11 Ağustos 2026
Saat
19:00
CODESYS Tagları Kalıcı Yapmak (Retain ve Persistent Değişkenler)
Endüstriyel otomasyon projelerinde, PLC’nin enerjisi kesildiğinde sistemdeki kritik verilerin (sayaçlar, set değerleri, reçete bilgileri vb.) kaybolmaması büyük önem taşır. Bu yazımızda, verilerinizi güvence altına almak için CODESYS tagları kalıcı yapmak işlemini ve Persistent değişkenlerin nasıl kullanılacağını adım adım inceleyeceğiz.
Neden Kalıcı Değişkenlere İhtiyaç Duyarız?
Standart olarak tanımlanan global veya lokal değişkenler, PLC enerjisi kesilip yeniden verildiğinde (Power Cycle) varsayılan başlangıç değerlerine (genellikle sıfır) dönerler. Ancak üretim hattındaki bir hedef üretim miktarı veya makine çalışma süresi gibi verilerin sıfırlanması büyük problemlere yol açabilir. Bu verileri elektrik kesintilerinden korumak için global standartlarda kabul gören ve CODESYS Help dokümantasyonlarında da detaylandırılan RETAIN ve PERSISTENT bellek alanlarını kullanmamız gerekir. CODESYS mimarisi ve ileri seviye programlama teknikleri hakkında daha fazla bilgi almak için sitemizdeki CODESYS eğitimleri sayfamıza mutlaka göz atmalısınız.
Adım Adım CODESYS Taglarını Kalıcı Hale Getirme
Kritik verilerimizi enerji kesintilerine karşı koruma altına almak için aşağıdaki adımları sırasıyla uyguluyoruz.
1. Global Variable List (GVL) Oluşturma
Öncelikle PLC bağlantımız sağlıyor ve standart temel PLC ayarlarımızı yapıyoruz.
Sol taraftaki cihaz ağacından Application klasörüne sağ tıklayıp Add Object > Global Variable List seçeneğini seçiyoruz.
Açılan GVL listesine
data_0vedata_1isimli iki adet test değişkeni (tag) ekliyoruz.Kritik Bir Detay: Değişkenlere yazdığımız değerlerin anında PLC’ye gitmesi için GVL özelliklerinden ilgili güncelleme seçeneğini (Always update variables) işaretlemeliyiz. Aksi takdirde bu tagları doğrudan bir mantık (logic) bloğu içerisinde çağırmadan online izleme ekranında anlık değerleri göremeyiz.
2. Enerji Kesintisi Testi (Neden Sıfırlanıyor?)
Projeyi derleyip PLC’ye gönderiyor ve Online oluyoruz. PLC’yi RUN konumuna alıp data_0 değişkenine “1111”, data_1 değişkenine ise “2222” değerlerini yazıyoruz. Sistem online durumdan düşürülüp PLC’nin enerjisi tamamen kapatılıp tekrar verildiğinde (Online’a geçildiğinde), değişkenlerin tekrar 0 değerine döndüğünü göreceksiniz. İşte bu durumun önüne geçmek için CODESYS tagları kalıcı yapmak zorundayız.
3. Persistent Variables Objesini Projeye Ekleme
Değerlerin sıfırlanmasını önlemek için ayrı bir kalıcı hafıza listesi oluşturmamız gerekiyor:
Application klasörüne tekrar sağ tıklıyoruz.
Add Object > Persistent Variables seçeneğine tıklayarak kalıcı hafıza listemizi projemize dahil ediyoruz (İsterseniz bu listenin adını değiştirebilirsiniz).
4. Tagları Kalıcı Hafızaya Alma Yöntemleri
Persistent Variables listemizi oluşturduktan sonra, değişkenleri bu listeye tanımlamanın üç farklı pratik yöntemi bulunmaktadır:
Yöntem 1 (Manuel Tanımlama): GVL içerisindeki değişkenin üzerine gelip iki kere sol tıklayarak özelliklerinden önce
RETAIN, sonrasında tekrar iki kere sol tıklayarakPERSISTENTseçeneklerini aktif edebilirsiniz.Yöntem 2 (Kopyala-Yapıştır): Tagları oluşturduğunuz GVL listesinden doğrudan kopyalayıp, oluşturduğumuz Persistent Variables listesinin içerisine manuel olarak yapıştırabilirsiniz.
Yöntem 3 (Otomatik Ekleme): Persistent Variables penceresi açıkken sağ tıklayıp Add All Instance Paths (Add All) komutunu kullanarak, projedeki kalıcı olmaya uygun tagların bu listeye otomatik olarak çekilmesini sağlayabilirsiniz.
Tüm bu ayarları tamamladıktan sonra projemizi tekrar derleyip (Compile) PLC’ye yüklüyoruz ve cihazı RUN moduna alıyoruz. Taglarımıza tekrar “1111” ve “2222” değerlerini yazıp PLC’nin enerjisini tamamen kesip yeniden verdiğimizde, en son yazdığımız değerlerin hafızada güvenle saklandığını ve sıfırlanmadığını göreceksiniz.
Videolu Anlatım: PLC Taglarını Kalıcı Hale Getirme
Makalemizde bahsettiğimiz adımların CODESYS arayüzü üzerinde nasıl uygulandığını, menü geçişlerini ve enerji kesintisi öncesi/sonrası testlerini uygulamalı olarak görmek isterseniz, sizler için hazırladığım detaylı eğitim videosunu aşağıdan izleyebilirsiniz.
